ul. Kochanowskiego 5, 00-485 Warszawa 503-150-577 kontakt@mt-software.pl

Narodowy Instytut Zdrowia

8/28/14

Technologia umożliwia obecnie pacjentom dostęp do wysoko wykwalifikowanej, specjalistycznej opieki, niezależnie od miejsca zamieszkania. Potencjał ten przejawia się w terapiach ratujących wzrok, które mogą być stosowane, aby pomóc dzieciom prowadzić normalne, zdrowe życie. Poniższy artykuł został opublikowany za zgodą Narodowego Instytutu Zdrowia (NIH).

Telemedycyna jest skuteczną strategią badań przesiewowych w kierunku potencjalnie ślepej choroby zwanej retinopatia wcześniaczazgodnie z wynikami badania finansowanego przez Narodowy Instytut Oka (NEI). Badacze twierdzą, że podejście to, jeśli zostanie przyjęte na szeroką skalę, może pomóc w odciążeniu szpitali z ograniczonym dostępem do okulistów i doprowadzić do lepszej opieki nad niemowlętami w rejonach kraju o niedostatecznej liczbie pacjentów. NEI jest częścią National Institutes of Health.

Wszystkie dzieci urodzone przed 31 tygodniem ciąży wymagają monitorowania pod kątem retinopatii wcześniaczej. c. Zdjęcie: Narodowy Instytut Oka

Strategia telemedyczna polegała na elektronicznym przesyłaniu zdjęć oczu dziecka do odległego centrum odczytu obrazów w celu ich oceny. Pracownicy centrum odczytu obrazów, którzy zostali przeszkoleni w rozpoznawaniu objawów ciężkiego ROP, określali, czy niemowlęta powinny zostać skierowane do okulisty w celu oceny i ewentualnego leczenia. W badaniu sprawdzono, jak dokładnie metoda telemedyczna odtwarza wnioski okulistów, którzy badali niemowlęta na miejscu.

"Badanie to potwierdza słuszność podejścia telemedycznego do badań przesiewowych w kierunku ROP i może pomóc uratować tysiące niemowląt przed ślepotą" - powiedział prof. Graham E. Quinn, MDprofesor okulistyki w Children's Hospital of Philadelphia i główny autor badania, które zostało opublikowane dzisiaj w JAMA Ophthalmology. Badanie zostało przeprowadzone przez e-ROP Cooperative Group, grupę współpracy obejmującą 12 klinik w Stanach Zjednoczonych i jedną w Kanadzie.

Pewien stopień ROP występuje u ponad połowy wszystkich dzieci urodzonych w 30 tygodniu ciąży lub młodszych (ciąża pełnoobjawowa trwa 40 tygodni), ale tylko w 5-8% przypadków jest on na tyle poważny, że wymaga leczenia. W ROP naczynia krwionośne w tkance w tylnej części oka, zwanej siatkówką, zaczynają rosnąć w sposób nieprawidłowy, co może prowadzić do bliznowacenia i odwarstwienia siatkówki. Leczenie polega na niszczeniu nieprawidłowych naczyń krwionośnych za pomocą laserów lub zamrażaniu ich przy użyciu techniki zwanej krioablacją. Wczesna diagnoza i szybkie leczenie są najlepszym sposobem zapobiegania utracie wzroku w wyniku ROP, dlatego Amerykańska Akademia Okulistyki zaleca rutynowe badania przesiewowe u wszystkich dzieci, które urodziły się w wieku ciążowym 30 tygodni lub młodsze albo ważą mniej niż 3,3 funta przy urodzeniu.

W badaniu oceniano telemedycynę pod kątem badań przesiewowych w kierunku ROP w ramach zwykłej opieki nad 1 257 wcześniakami, które urodziły się średnio 13 tygodni przed terminem. Mniej więcej co dziewięć dni każde niemowlę było poddawane badaniom przesiewowym przez okulistę, który oceniał, czy uzasadnione jest skierowanie go na leczenie. Te, które otrzymały skierowanie, określono jako chore na ROP uzasadnione skierowaniem (RW-ROP). Bezpośrednio przed badaniem lub po nim pracownik oddziału intensywnej terapii noworodka (NICU), nie będący lekarzem, wykonywał zdjęcia siatkówki dziecka i przesyłał je na zabezpieczony serwer na Uniwersytecie Oklahomy w Oklahoma City. Przeszkoleni nielekarze czytający obrazy na Uniwersytecie Pensylwanii w Filadelfii pobierali następnie zdjęcia, niezależnie oceniali je zgodnie ze standardowym protokołem i zgłaszali obecność lub brak RW-ROP.

Dzięki metodzie telemedycznej nielekarze-czytelnicy prawidłowo zidentyfikowali 90 procent niemowląt, u których na podstawie badania przez okulistę stwierdzono RW-ROP. W przypadku obrazów niemowląt, u których nie stwierdzono RW-ROP, czytelnicy byli poprawni w 87 procentach przypadków. Okuliści przeprowadzający badanie udokumentowali 244 niemowląt z RW-ROP podczas badania. Po skierowaniu 162 niemowląt poddano leczeniu. Spośród nich niefizjologiczne czytniki obrazów zidentyfikowały RW-ROP u wszystkich niemowląt z wyjątkiem trzech (98 procent). "Jest to pierwsze duże badanie kliniczne z zastosowaniem telemedycyny, w którym sprawdzono zdolność nie-lekarzy do rozpoznawania ROP o wysokim ryzyku utraty wzroku" - powiedziała Eleanor Schron, Ph.D., lider grupy NEI Clinical Applications. "Wyniki sugerują, że telemedycyna mogłaby poprawić wykrywanie i leczenie ROP u milionów zagrożonych dzieci na całym świecie, które nie mają natychmiastowego, osobistego dostępu do okulisty" - dodała.

Około 450 000 (12%) z 3,9 miliona dzieci urodzonych każdego roku w Stanach Zjednoczonych to wcześniaki. Liczba wcześniaków, które przeżywają, wzrosła w krajach o średnim dochodzie w Ameryce Łacińskiej, Azji i Europie Wschodniej. W tych częściach świata wskaźnik ślepoty u dzieci z powodu RPO szacuje się na 15 do 30 procent - w porównaniu z 13 procentami w Stanach Zjednoczonych.

Pracownicy OITN robią zdjęcia siatkówki wcześniaka w ramach finansowanego przez NEI badania e-ROP dotyczącego telemedycyny w retinopatii wcześniaków. Zdjęcie: Szpital Dziecięcy w Filadelfii (Children's Hospital of Philadelphia)

Jedną z zalet telemedycznych badań przesiewowych w kierunku ROP jest to, że mogą być one przeprowadzane częściej niż badania u okulisty. "O wiele łatwiej jest zbadać siatkówkę, gdy nie ma się do czynienia z poruszającym się dzieckiem" - mówi dr Quinn. "Jeśli dziecko jest zbyt ruchliwe lub z innych powodów niedostępne podczas wizyty okulisty na oddziale noworodkowym, badanie może zostać odłożone do czasu powrotu okulisty - czasami nawet do tygodnia później".

Cotygodniowe badania przesiewowe w kierunku ROP - lub nawet częstsze w przypadku dzieci z grupy wysokiego ryzyka - są realistycznym celem dla telemedycyny i mogą pomóc w wychwyceniu wszystkich przypadków wymagających leczenia, zgodnie z raportem. W badaniu obrazowanie ograniczono do sytuacji, gdy dziecko było badane przez okulistę. W praktyce personel szpitala mógłby wdrożyć harmonogram badań obrazowych w oparciu o wagę dziecka, wiek w chwili urodzenia i inne czynniki ryzyka. "Dzięki telemedycynie personel oddziału NICU może wykonywać zdjęcia w czasie dogodnym dla dziecka" - powiedział dr Quinn.

Telemedycyna w ocenie ROP ma jeszcze kilka innych zalet.

Telemedycyna może pomóc we wcześniejszym wykryciu RW-ROP. W badaniu około 43 procent przypadków zaawansowanego RW-ROP zostało zidentyfikowanych przez telemedycynę, zanim zostały wykryte przez okulistę - średnio około 15 dni wcześniej.

Telemedycyna mogłaby oszczędzić niemowlętom i ich rodzinom trudów i niebezpieczeństw związanych z niepotrzebnym przenoszeniem do większych żłobków, dysponujących większymi zasobami i większą liczbą okulistów na miejscu. "Telemedycyna potencjalnie umożliwia każdemu szpitalowi dostęp do doskonałych badań przesiewowych w kierunku ROP" - powiedział dr Quinn.

Telemedycyna może również obniżyć koszty rutynowych badań przesiewowych w kierunku ROP poprzez zmniejszenie wymagań wobec okulistów, których czas można lepiej wykorzystać na dzieci wymagające ich uwagi i doświadczenia. W oddzielnej analizie stwierdzono, że zarówno lekarze, jak i nie-lekarze odnieśli podobny sukces w ocenie zdjęć pod kątem RW-ROP. Trzech lekarzy oceniało zestawy zdjęć z losowo wybranej próby 200 niemowląt (100 z RW-ROP na podstawie wyników badania oczu; 100 bez RW-ROP), stosując standardowy protokół oceny. Średnio lekarze poprawnie zidentyfikowali około 86% przypadków RW-ROP; nie-lekarze byli poprawni w 91% przypadków. Lekarze poprawnie zidentyfikowali około 57% dzieci bez RW-ROP; nie-lekarze byli poprawni w 73% przypadków.

Koszt wprowadzenia telemedycznego programu badań przesiewowych w kierunku ROP obejmuje zakup specjalnej kamery do wykonywania zdjęć siatkówki, przeszkolenie personelu oddziału NICU w zakresie wykonywania i przesyłania wysokiej jakości zdjęć oraz utworzenie i utrzymanie centrum odczytu obrazów. "W miarę postępów w tej dziedzinie, postępy w obrazowaniu i klasyfikacji obrazów mogą jeszcze bardziej usprawnić proces" - powiedział dr Quinn.

W skład e-ROP Cooperative Group wchodzą następujące ośrodki kliniczne i centra zasobów:

  • Szpital Dziecięcy w Filadelfii (Children's Hospital of Philadelphia)
  • Uniwersytet Johnsa Hopkinsa w Baltimore
  • Szpital Dziecięcy w Bostonie
  • Szpital Dziecięcy Nationwide i Szpital Uniwersytetu Stanowego Ohio, Columbus
  • Uniwersytet Duke'a (centrum efektywności kosztowej), Durham, Karolina Północna
  • Uniwersytet w Louisville, Kentucky
  • Uniwersytet Minnesota, Minneapolis
  • Uniwersytet Oklahoma (centrum danych Inoveon ROP), Oklahoma City
  • Uniwersytet Teksańskiego Centrum Nauki o Zdrowiu w San Antonio
  • Uniwersytet Utah, Salt Lake City
  • Uniwersytet Vanderbilt, Nashville, Tennessee
  • Centrum medyczne szpitala Foothills, Calgary, Alberta
  • Uniwersytet Pensylwanii (centrum koordynacji danych i centrum odczytu obrazów), Filadelfia.

Więcej informacje o ROP.

Kliknij, aby wyświetlić film o e-ROP.

Narodowe Instytuty Zdrowia
9000 Rockville Pike
Bethesda, Maryland 20892
301-496-4000,
TTY 301-402-9612